"Cırtdan və Div"

Bir var idi, bir yox idi, bir dəstə uşaq vardı. Uşaqlar hər gün bir yerdə oynayardılar. Onların arasında bir balaca, amma çox cəsur bir oğlan vardı — adı Cırtdan idi. Boyu balaca olsa da, hamıdan ağıllı idi.

Bir gün uşaqlar meşəyə odun yığmağa getdilər. Günortaya yaxın yorulub oturmuşdular ki, qəfil yer silkələndi. Uşaqlar başlarını qaldırıb baxdılar, gördülər ki, iri, yekə bir Div meşədə onlara sarı gəlir.

Div nərildədi:
— Ay uşaqlar, gəlmişəm sizi aparım!

Div onları tutub öz böyük, qaranlıq mağarasına apardı. Mağara daşdan idi, içində qazan, od-alov vardı. Div uşaqları bir küncdə oturdub dedi:
— Mən yatıram, siz də burda sakit durun. Oyananda sizi yeyəcəyəm!

Uşaqlar qorxudan titrəyirdilər. Amma Cırtdan heç nə demədən sakitcə çevrilib mağaranı nəzərdən keçirdi. Bir küncdə divin şamı yanırdı. Cırtdan pıçıldadı:
— Qorxmayın, mən bir çarə tapacağam.

Div dərin yuxuya gedəndə Cırtdan şamın yanına yaxınlaşıb ucunu itiləyib divin gözünə sancdı. Div ağrıdan elə nərə çəkdi ki, mağara lərzəyə gəldi. O, qışqırdı:
— Ay zalım balası, gözümü çıxartdın! Dayan, səni tutacağam!

Div əli ilə mağaranın içində uşaqları axtarmağa başladı. Uşaqlar isə Cırtdanın ardınca mağaranın qapısına tərəf qaçdılar. Div kor olduğundan onları tuta bilmədi. Cırtdan qabaqda qaçır, hamıya yol göstərirdi.

Mağaradan çıxıb meşəyə girdilər. Meşədə dar bir cığır vardı. Cırtdan və uşaqlar həmin cığırla keçdilər. Div də onların arxasınca gəldi, amma bedəni cığırdan keçmədi. O, böyük idi, cığır isə çox dardı.

Div qışqıra-qışqıra çığırtı saldı:
— Dayanın, sizi tutacağam!

Cırtdan cığırın o biri başından çevrilib dedi:
— Ay Div! Sən boyca böyük, amma ağılda kiçiksən!

Uşaqlar kəndə qaçıb özlərini qurtardılar. Hamı Cırtdanın ağılına və cəsarətinə heyran qaldı. O gündən Cırtdanın adı kənddə dillər əzbəri oldu.