Bir varmış, bir yoxmuş, uzaq Şimalda, buzlarla örtülü diyarda Araşdırmaçı Ayı yaşayırmış. Bir gün hava gözəl olduğundan gəzintiyə çıxıb. Burnunu küləyə tutub ətrafa baxaraq deyib: “Hər şey sakitdir. Bir az gəzib oynayım!”
Elə bu vaxt anası səslənib:
— Tapşırıqlarını bitirmisən?
— Qayıdanda edərəm, ana. Onsuz da çox az tapşırığım var! — deyib ayı və tez uzaqlaşıb.
Ayı dərs oxumaqdansa, buzların üstündə sürüşməyi və ora-bura qaçmağı daha çox sevirmiş. Gəzə-gəzə buzlu gölün kənarına çatıb. Bu zaman sudan rəngarəng bir balıq başını çıxarıb ona salam verib.
— Salam, ayı! Necəsən? — balıq soruşub.
— Yaxşıyam! Bəs su soyuq deyil? — ayı təəccüblə soruşub.
— Bu gün o qədər də soyuq deyil, — balıq cavab verib.
Ayı maraqlanıb:
— Biz ayıların qalın kürkü və dərimizin altında bizi soyuqdan qoruyan piy qatı var. Bəs sən bu buz kimi suda necə donmursan?
Rəngarəng balıq gülümsəyib cavab verib:
— Təbiətdə hər canlı yaşadığı mühitə uyğun xüsusiyyətlərə malikdir. Gölün üstü buz bağlasa da, dərinlikdəki su tam donmur. Buna görə balıqlar buzun altında yaşaya bilirlər.
Sonra balıq ayıya qütb ayılarının da xüsusi xüsusiyyətləri olduğunu izah edib. Qalın kürk və dərialtı piy qatı onları soyuqdan qoruyur. Pəncələrinin altındakı tüklər buz üzərində sürüşməmələrinə, barmaqlarının arasındakı pərdə isə yaxşı üzmələrinə kömək edir.
Ayı heyrətlənib. Bu balaca balığın nə qədər məlumatlı olduğuna təəccüblənib. “Mən də daha çox oxumalı və öyrənməliyəm”, — deyə düşünüb.
O, müəlliminin verdiyi kitabın aylardır çantasında qaldığını, heç açıb oxumadığını xatırlayıb. Özündən utanıb. Rəngarəng balıqla sağollaşıb evə qayıdıb.
Ayı kitabını çıxarıb oxumağa başlayıb. Kitabda qütb ayılarının soyuqdan necə qorunduğu, başqa bir kitabda isə pinqvinlərin bir-birini səslərindən tanıya bilməsi haqqında maraqlı məlumatlar varmış.
— Mən bunları heç bilmirmişəm! — deyə ayı sevindi. Sonra tapşırıqlarını yerinə yetirib və kitab oxumağa davam etdi.
O gündən sonra Araşdırmaçı Ayı dərslərinə daha diqqətlə yanaşır, kitablar oxuyur və yeni biliklər öyrənməyə çalışır. Başa düşür ki, ətrafımızdakı dünyanı tanımağın ən gözəl yollarından biri oxumaq və öyrənməkdir.
Nağılın nəticəsi: Hər canlının özünəməxsus xüsusiyyətləri var. Oxumaq və öyrənmək bizi daha bilikli edir.
