Pinokkio

Biri vardı, biri yoxdu, kiçik bir şəhərdə Gepetto adlı mehriban bir usta yaşayırdı. O, ağacdan oyuncaqlar düzəldirdi. Evi balaca, qazancı az olsa da, ürəyi sevgi ilə dolu idi.

Gepettonun ən böyük arzusu bir övladının olması idi. Axşamlar işini bitirəndə ev ona çox səssiz görünürdü.

Bir gün əlinə gözəl bir taxta parçası keçdi.

— Bundan balaca bir oğlan düzəldəcəyəm, — dedi. — Adını da Pinokkio qoyacağam!

Usta əvvəlcə kuklanın başını, sonra qollarını və ayaqlarını yondu. Ona gözlər, gülümsəyən bir ağız və balaca bir burun düzəltdi.

Amma bu taxta adi taxta deyildi!

Gepetto kuklanın ayaqlarını tamamlayan kimi Pinokkio onları tərpətdi. Sonra gözlərini açıb ustaya baxdı:

— Salam, ata!

Gepetto sevincindən nə edəcəyini bilmədi. Taxta oğlanı qucaqlayıb dedi:

— Xoş gəldin, balam! Artıq evimizdə tək yaşamayacağam!

Pinokkio çox maraqlı və dəcəl idi. Hər şeyi görmək, hər yerə getmək istəyirdi. Amma düşünmədən hərəkət edir, deyilən sözlərə həmişə qulaq asmırdı.

Gepetto ona məktəbdən danışdı:

— Oxumağı, yazmağı öyrənsən, dünyanı daha yaxşı başa düşərsən.

— Mən məktəbə gedəcəyəm! — deyə Pinokkio söz verdi.

Gepetto oğluna dərslik almaq üçün yeganə isti pencəyini satdı. Hava soyuq idi, amma o, buna görə şikayət etmədi.

Səhər Pinokkionun kitabını əlinə verdi, papağını düzəltdi və alnından öpdü:

— Yolun açıq olsun, balam. Məktəbdən sonra səni gözləyəcəyəm.

Pinokkio küçə ilə gedərkən şən musiqi eşitdi. Meydanda kukla tamaşası göstərilirdi. Rəngli pərdələr, gülən uşaqlar və səhnədə oynayan kuklalar onun diqqətini çəkdi.

— Məktəbə sabah da gedə bilərəm, — deyə düşündü. — Bu tamaşanı isə indi görməliyəm!

Bilet almaq üçün dərsliyini satdı və içəri girdi.

Səhnədəki kuklalar Pinokkionu görən kimi sevindilər:

— Bizim kimi taxtadan bir oğlan!

Onu səhnəyə çağırdılar. Pinokkio rəqs etdi, tamaşaçılar əl çaldılar. Amma tamaşanın sahibi əvvəlcə çox hirsləndi.

Sonra Pinokkionun Gepetto haqqında danışdıqlarını eşidib yumşaldı.

— Deməli, atan sənin üçün pencəyini satıb? Bu pulları ona apar, — deyərək Pinokkioya beş qızıl pul verdi.

Pinokkio sevinə-sevinə evə yollandı.

— Atama pencək, özümə də yeni kitab alacağam!

Yolda bir tülkü və bir pişiklə rastlaşdı. Onlar Pinokkionun əlindəki pulları görüb bir-birinə baxdılar.

Tülkü mehriban səslə dedi:

— Bu pulları çoxaltmaq istəyirsən? Biz sehrli bir tarla tanıyırıq. Pulları torpağa basdırırsan, səhər orada qızıl ağacı bitir!

— Doğrudan? — deyə Pinokkio təəccübləndi.

Elə həmin anda yaxınlıqdakı otların arasından bir cırcır böcəyi səsləndi:

— Pinokkio, ehtiyatlı ol! Pul ağacda bitmir. Tanımadığın adamların hər sözünə inanma!

Amma Pinokkio onu dinləmədi.

— Mən atamı varlandıracağam! — dedi.

Tülkü ilə pişik onu uzaq bir yerə apardılar. Pinokkio pulları torpağa basdırdı. Onların məsləhəti ilə su gətirməyə getdi.

Qayıdanda isə nə pullar vardı, nə də yeni tanışları.

Pinokkio torpağı qazdı, ətrafa baxdı, sonra ağlamağa başladı.

— Atamın yanına necə qayıdım?

O, yolla gedib kiçik bir evə çatdı. Qapını mavi saçlı, mehriban bir pəri açdı.

— Niyə ağlayırsan, balaca oğlan?

Pinokkio hər şeyi danışmağa utandı.

— Pullarımı itirdim, — dedi.

Elə həmin an burnu bir az uzandı.

Pəri yenə soruşdu:

— Bəs məktəbə getdinmi?

— Əlbəttə! Bütün günü dərs oxudum!

Burnu daha da uzandı. O qədər uzandı ki, Pinokkio başını çevirəndə burnu pəncərəyə toxundu!

— Ay aman! Mənə nə olur? — deyə qorxdu.

Pəri sakitcə dedi:

— Hər yalan danışanda burnun uzanır. Səhv etmək olar, Pinokkio. Amma səhvi düzəltmək üçün əvvəlcə həqiqəti deməlisən.

Pinokkio başını aşağı saldı:

— Mən məktəbə getmədim. Kitabımı satdım. Sonra da tülkü ilə pişiyə inanıb pullarımı verdim. Atamı məyus etmişəm.

Pəri onun səmimi peşmanlığını gördü. Sehrli çubuğunu tərpətdi və Pinokkionun burnu əvvəlki halına qayıtdı.

— İndi evinə get. Atan səndən nigarandır.

Pinokkio təşəkkür edib yola düşdü. Amma yolda şən bir oğlanla qarşılaşdı.

— Mən Oyuncaqlar ölkəsinə gedirəm! — dedi oğlan. — Orada məktəb yoxdur, dərs yoxdur! Səhərdən axşama qədər oynayırıq!

Pinokkio dayandı.

O, Gepettoya verdiyi sözü xatırladı. Sonra uzaqdan gələn gülüş səslərini eşitdi.

— Bir az oynayıb qayıdaram, — dedi.

Oyuncaqlar ölkəsində hər tərəfdə yelləncəklər, toplar və şən uşaqlar vardı. Pinokkio günlərlə oynadı. Nə kitabını düşündü, nə də evini.

Bir səhər oyananda qulaqlarının uzandığını gördü.

— Bunlar nədir?!

Sonra arxasında quyruq çıxdı. Danışmaq istəyəndə ağzından qəribə bir səs gəldi:

— İa! İa!

Pinokkio eşşəyə çevrilirdi!

İndi başa düşdü ki, yalnız əylənmək və bütün məsuliyyətlərdən qaçmaq ona xoşbəxtlik gətirməyib.

O, fürsət tapıb oradan qaçdı. Dəniz sahilinə çatanda ayağı sürüşdü və suya düşdü. Suya girən kimi sehr dağıldı, yenidən taxta oğlana çevrildi.

Amma sahilə çıxmağa macal tapmadı. Nəhəng bir balıq ağzını açıb onu uddu!

Balığın içi qaranlıq idi. Pinokkio qorxa-qorxa irəlilədi. Uzaqda zəif bir işıq gördü.

İşığın yanında kim otursa yaxşıdır?

Gepetto!

— Ata! — deyə Pinokkio səsləndi.

— Balam! Səni tapdım! — deyə Gepetto onu qucaqladı.

Usta Pinokkionu axtarmaq üçün kiçik bir qayıqla dənizə çıxmışdı. Fırtına qayığı aşırmış, nəhəng balıq da onu udmuşdu.

Pinokkio atasının üzünə baxdı:

— Məni bağışla. Sənə çox narahatlıq yaşatdım.

— İndi yanımdasan. Ən vacibi budur, — dedi Gepetto.

Pinokkio ətrafa diqqətlə baxdı. Balıq yatanda ağzını açıq saxlayırdı.

— Ata, buradan çıxa bilərik!

Gepetto çox yorğun idi.

— Üzməyə gücüm çatmaz, balam.

— Mən səni apararam!

Pinokkio atasını kürəyinə aldı. Balığın ağzından çıxıb sahilə doğru üzməyə başladı. Dalğalar böyük idi, amma o, dayanmadı.

Nəhayət, sahilə çatdılar.

Onları tanıyan bir balıqçı isti bir otaq və yemək verdi. Gepetto bir müddət xəstə yatdı. Bu dəfə Pinokkio onun qayğısına qaldı.

Su gətirdi, yemək hazırladı, işləyib süd aldı. Boş vaxtlarında isə oxumağı və yazmağı öyrəndi.

Artıq söz verməklə kifayətlənmirdi. Verdiyi sözləri yerinə yetirirdi.

Bir gecə yuxusunda mavi saçlı pərini gördü.

— Sən mərhəmətli, cəsarətli və dürüst olmağı öyrəndin, Pinokkio, — dedi pəri.

Səhər Pinokkio gözlərini açanda əllərinə baxdı. Onlar artıq taxtadan deyildi!

Qaçıb güzgünün qarşısında dayandı. Güzgüdə əsl bir oğlan vardı!

— Ata! Mənə bax!

Gepetto onu qucaqladı. İkisinin də gözlərində sevinc yaşları parıldayırdı.

O gündən onların balaca evində daha çox gülüş eşidildi. Pinokkio məktəbə gedir, atasına kömək edir və hər gün yeni bir şey öyrənirdi.

O, artıq bilirdi: insanı böyüdən yalnız yaşı deyil, etdiyi yaxşılıqlar və verdiyi sözə sahib çıxmasıdır.