Hər şey Rəşad dayı rəsm alandan sonra başladı. O, bu rəsmi görən kimi bəyənmişdi. Rəsm çox gözəl idi — ucsuz-bucaqsız mavi səmanın fonunda balaca bir bulud. Bulud sanki sevinclə gülümsəyirdi, lap elə bil canlı idi. Beləcə, Rəşad dayı onu aldı və razı halda evə yollandı.
Elə bu vaxt Murad, Aysel və Elvin həyətdə oynayırdılar. Onlar havaya şar uçurdurdular. Şar çox hündürə qalxanda uşaqlar ucu-bucağı görünməyən səmada balaca bir bulud gördülər. Bulud elə bil onlara baxıb gülümsəyirdi. Sanki canlı idi.
— Baxın bir! — Elvin qışqırdı, — lap dəvəyə oxşayır! Hətta mən onun tikan gövdəsini də görürəm!
— Doğrudan? — Murad dilləndi və təəccüblə buluda baxdı, — məgər o, dəvəyə oxşayır?
— Əlbəttə! — Elvin sözündən dönmədi, — gör necə gülməlidir!
Aysel qırağa çəkildi və ağacın arxasından diqqətlə səmaya baxdı, orada heç bir dəvə görmədi. Əvəzində ucsuz-bucaqsız səmada balaca ağ bir osminoq gördü. Aysel güldü. Onun xoşuna gəldi ki, bulud, eyni vaxtda həm dəvəyə, həm də osminoqa oxşaya bilər.
“Doğrudan da, çox maraqlıdır, — öz-özünə fikirləşdi, — eyni şeyi müxtəlif adamlar müxtəlif cür görə bilirlər.”
Bu ki əladır! Aysel istəyirdi ki, tezliklə bunu Elvinə də danışsın.
Amma Murad onu qabaqladı:
— Amma mənə elə gəlir ki, bu bulud tısbağaya oxşayır.
Elvin qaşlarını çatıb gözlərini şara zillədi.
— Bu, dəvədir! — o dedi və hər ehtimala qarşı bir də buluda baxdı.
— Yox əşi! — Murad dedi, — indi mən dəqiq bilirəm ki, bu tısbağadır — o da hər ehtimala qarşı buluda baxdı. Elə bu vaxt şar partladı! Əlbəttə, onun yerinə kim olsaydı, səbirsizlikdən partlayardı.
— Dedim ki, dəvəyə oxşayır, — Elvin incik halda dedi, — ya dəvəyə oxşayır, ya da şara.
— Tısbağaya oxşayır! — Murad sözündən dönmədi.
— Bəsdirin! — deyə Aysel uşaqları sakitləşdirməyə çalışdı, — qoy hər kəs buludu öz istədiyi kimi görsün.
Ancaq uşaqlar ona qulaq asmadılar. Onlar iki düşmən kimi üzbəüz dayanıb öz dediklərini təkrar edirdilər: “dəvə”, “tısbağa”, “tısbağa”, “dəvə”.
— Bu nə səs-küydür! — Quşcuğaz narazı halda başını yuvadan çıxartdı, — Qoyun yataq da! Siz nə barədə belə mübahisə edirsiniz?
Aysel onların yerinə cavab verdi:
— Biz buludun üstündə mübahisə edirik.
Quşcuğaz özünə gəldi:
— Bircə dəqiqəyə sizin probleminizi həll edərəm... — Quşcuğaz dedi, — Deməli, belə! Bulud nədir? Bulud səmada yaşayır, — o, pəncəsi ilə səmanı göstərdi, — buludlar necə yaranır? Buludlar yağışdan yaranır... Onlar havada uçurlar!
Elə bu vaxt Quşcuğazın səsi kəsildi. Sonra təəccüblə əlavə etdi:
— Sizə elə gəlmir ki, bulud mənə oxşayır... ağıllı və gözəl Quşcuğaza!
Elvin heyrətlə Quşcuğaza baxdı. Murad isə qulaqlarına inanmadı. Aysel də çox təəccübləndi.
— Tutun məni, — Elvinin gülməkdən az qaldı ki, ürəyi getsin, — eşitdiniz, Quşcuğaz indicə dedi ki, o, dəvəyə oxşayır? Mən hətta görürəm ki, o, dəvə kimi qozbelidir!
— Başa düşmədim! — Quşcuğaz hirslə dedi, — nədi, görmürsünüz, bu bulud mənə oxşayır? Gözlərinizi açın, yaxşı-yaxşı baxın... bulud mənə oxşayır!
— Boş-boş danışma! — Elvin dedi, — yenə buludun tısbağaya oxşamağına inanarım, ancaq ağıllı Quşcuğaza oxşamağına heç vaxt! ... Heç ağılsız Quşcuğaza da oxşamır...
Uşaqlar dedilər:
— Oxşamır!
Quşcuğaz inciyərək üzünü çevirdi. O, cibindən göy rəngdə şar çıxarıb, yavaş-yavaş üfürməyə başladı. Uşaqlar yenidən güldülər. Murad zarafatla dilləndi:
— Deyəsən axı, Quşcuğaz bu şarla göyə qalxıb özünə lap yaxından baxmaq istəyir, hə?
Bu vaxt Nigar həyətdə göründü. Uşaqlar gülə-gülə ona bulud haqqında danışdılar.
Elvin ondan soruşdu:
— Sən də, bulud nəyə oxşayır?
Nigar özünü itirərək başını qaşıdı və dedi:
— Əgər təsəvvür etsək ki, səma səhradır, onda bulud dəvəyə oxşayar.
Murad razılaşıb dərhal səmaya baxdı və orada dəvə gördü.
— Əgər təsəvvür etsək ki, dəvənin üstündəki təpələr çanaqdır, onda bulud daha çox tısbağaya oxşayır.
“İşə bax eee...!” — deyə Elvin fikirləşdi, çünki bu vaxt o, səmada gülməli bir tısbağa gördü.
Nigar:
— Əgər bir az soldan baxsan və təsəvvür etsən ki, səma dənizdir, bu vaxt bulud əsl osminoqa oxşayar.
Aysel gülümsündü. O, fikirləşdi: “Nigar, doğrudan da, ağıllı qız imiş!” Bir də o fikirləşdi ki, “əgər insanlar bir şeyi müxtəlif cür görürlərsə, deməli, onlar hamısı haqlıdırlar!”
— Bəs bu bulud bizim Quşcuğaza oxşamır? — Aysel müsbət cavab alacağını düşünərək soruşdu.
Nigar qısa fasilədən sonra təəssüflə Quşcuğaza baxaraq dedi:
— Yox! Bizim Quşcuğaza heç oxşamır! Amma ola bilər ki, nə vaxtsa başqa bir bulud mütləq oxşasın...
Birdən Quşcuğaz üfürdüyü şarla birlikdə havaya qalxdı və buludun bərabərində dayandı. Bu vaxt hamı gördü ki, bulud Quşcuğaza oxşayır.
Aysel heyranlıqla Quşcuğaza baxaraq düşündü:
— Bu, əsl möcüzədir! Başqa cür fikirləşdiyinə görə heç kimin xətrinə dəymək olmaz! Axı hər kəs dünyaya öz gözləri ilə baxır! ... Özü də, belə çox maraqlıdır! Çünki hamı eyni cür fikirləşsəydi, hər şey maraqsız olardı!
Bu zaman Rəşad dayı həyətdə göründü. O, özündən razı halda gülümsəyərək əlindəki rəsmi uşaqlara göstərdi.
— Baxın! — o dedi, — çox ucuz almışam! Nə gözəl buluddur, elə deyilmi? Mənə elə gəlir ki, bir az filə oxşayır.
Uşaqlar gülüşdülər.
— Ha! — o, sevinclə dedi, — bulud filə oxşayır! Bir də dəvəyə oxşayır. Siz necə fikirləşirsiniz?
— Düzdür! — Uşaqlar xorla cavab verdilər, — bundan başqa, o, həm tısbağaya, həm osminoqa, həm də Quşcuğaza oxşayır.
— Əla! — Rəşad dayı sevindi, — belə çıxır ki, bir rəsmin puluna bir neçəsini almışam... Yaxşı bazarlıq eləmişəm!
